
Theo Quyết định 01/2022 của Thủ tướng Chính phủ, trên cả nước có 1912 doanh nghiệp lớn phải thực hiện kiểm kê phát thải khí nhà kính. Theo Quyết định 01/2022 của Thủ tướng Chính phủ, TP.HCM có 140 doanh nghiệp phải kiểm kê khí nhà kính.
Theo yêu cầu của Bộ TN&MT, TP.HCM đã rà soát và bổ sung thêm 131 doanh nghiệp phải thực hiện kiểm kê. Trên cơ sở kết quả kiểm kê phát thải khí nhà kính, cơ quan quản lý Nhà nước, cơ quan chuyên ngành sẽ phân bố hạn ngạch phát thải khí nhà kính, từ đó doanh nghiệp sẽ biết mình có dư tín chỉ carbon để bán hay phải mua tín chỉ để bù đắp lượng thiếu hụt theo hạn ngạch được phân bổ phát thải. Khi được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính, căn cứ trên kế hoạch và kết quả sản xuất kinh doanh hàng năm, các doanh nghiệp sẽ biết mình trong trường hợp phải mua hay được bán tín chỉ carbon.
Theo Nghị định 06/2022, tín chỉ carbon có thể được sử dụng để bù đắp lượng khí thải vượt quá mức chi phép được phân bổ; nhưng không quá 10% tổng hạn ngạch được cấp cho doanh nghiệp.
Đối với doanh nghiệp, để có tín chỉ carbon giao dịch trên sàn giao dịch thì phải tạo ra hàng hóa là tín chỉ carbon. Trước tiên, doanh nghiệp phải đánh giá hiện trạng phát thải khí nhà kính thông qua báo cáo kiểm kê khí nhà kính của mình và báo cáo này do doanh nghiệp tự làm, đảm bảo sự chính xác và minh bạch nhất có thể. Sau đó, dự án phải trả qua nhiều quy trình, phải được công nhận của thị trường, chứng minh có sự tồn tại, phải có bên thứ 3 đánh giá, thẩm định và cấp chứng nhận.
Các bước thực hiện để giao dịch tín chỉ carbon cụ thể gồm:
1. Đăng ký
2. Kiểm định/thẩm định
3. Giám sát/đánh giá
4. Thẩm định lại/kiểm định lại
5. Cấp Chứng Nhận tín chỉ carbon
6. Mua bán trên thị trường
Thông thường, cần ít nhất 3 năm để cơ quan chuyên ngành cấp chứng nhận tín chỉ carbon để có thể giao dịch trên thị trường.
Thị trường mua bán tín chỉ carbon gồm: Thị trường bắt buộc quốc tế: cơ chế phát triển sạch (CDM) và Thị trường tự nguyện.
Thị trường tự nguyện sử dụng các Tiêu chuẩn carbon được thẩm định (VERRA) và Tiêu chuẩn vàng (GS).
+ Tiêu chuẩn carbon được thẩm định (VERRA) là tiêu chuẩn và khuôn khổ để xác nhận đợc lập các dự án và chương trình cũng như xác minh việc giảm và loại bỏ khí nhà kính, dực trên tiêu chuẩn ISO 14064-2 và ISO 14064-3.
Phạm vi sử dụng VERRA là tất cả các hoạt động liên quan đến việc giảm và loại bỏ khí nhà kính, ngoại trừ đánh giá dấu chân carbon hoặc tuyên bố trung hòa carbon.
VERRA tuân thủ 8 nguyên tắc: Số liệu thực- Thận trọng- Minh bạch- Duy nhất- Xác minh độc lập- Bổ sung- Lâu dài- Đo đạc được.
+ Tiêu chuẩn vàng (GS) được thành lập bởi WWF và các tổ chức phi chính phủ;
* Bao gồm các biện pháp bảo vệ môi trường và xã hội nghiêm ngặt nhất;
* Tham vấn các bên liên quan ở địa phương;
* Thiết kế dự án nhạy cảm giới;
* Đóng góp cho nhiều mục tiêu phát triển bền vững;
* Tính toàn vẹn môi trường cao hơn do loại trừ các loại dự án có rủi ro và tác động tiêu cực lớn hơ;
* Sự chứng thực của xã hội dân sự từ mạng lưới hỗ trợ NGO.
Theo kế hoạch, từ năm 2025, Việt Nam sẽ thành lập và vận hành thí điểm sàn giao dịch tín chỉ carbon; từ 2028 sẽ đưa vào vận hành chính thức và kết nối, trao dổi tín chỉ carbon trong nước với thị trường tín chỉ carbon khu vực và thế giới.
Để sẵn sàng giao dịch thị trường tín chỉ carbon, đặc biệt để có thể tạo ra tín chỉ carbon đòi hỏi các doanh nghiệp phải có tầm nhìn về phát triển bền vững, đầu tư tương xứng vào công nghệ sạch và chủ động tìm hiểu các thông tin, quy định của thị trường tín chỉ carbon để có những bước đi phù hợp.
Trân trọng./.
HUBA