Bẫy đầu tư giá trị

1. Tiền lương không tương xứng kết quả kinh doanh

Đây là những công ty vẫn chi trả các khoản lương thưởng lớn cho ban quản lý bất chấp giá cổ phiếu sụt giảm hoặc thành tích kinh doanh kém cỏi. Nếu thu nhập (và/hoặc giá cổ phiếu) của công ty giảm sút mạnh mà lương thưởng của ban giám đốc công ty vẫn giữ nguyên, có dấu hiệu cho thấy các giám đốc điều hành (C-Suite) của công ty đang gặp vấn đề.

2. Hoạt động trong ngành có khu vực địa lý hẹp

Nếu các giám đốc sinh sống nhiều năm ở một nơi gồm toàn những người có suy nghĩ giống mình, sẽ rất khó để xuất hiện sự thay đổi. Đầu những năm 1990, chủ tịch của General Motors thời đó thậm chí đã nghĩ tới ý tưởng về việc chuyển trụ sở tập đoàn đến Geneva với kỳ vọng mang lại những tư duy mới mẻ để phát triển kinh doanh.

3. Tồn tại một số bên quyền lực có lợi ích liên quan 

Chẳng hạn, một số công ty bị chi phối bởi công đoàn hoặc chính phủ. Nếu công ty bị chi phối để phục vụ cho lợi ích riêng của những bên liên quan nào đó có khả năng chi phối, tình hình thu nhập của công ty sẽ rất khó để cải thiện. Một số thị trường kém phát triển vẫn còn xảy ra tình trạng này ở nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn.

4. Nợ nần triền miên

Đây là Công ty sử dụng đòn bẩy tài chính quá sức chịu đựng của kết quả kinh doanh trong nhiều năm liền. Bởi vì, trong kinh doanh, nợ nần là thứ dễ khiến công ty trở nên khánh kiệt nhất. Nếu không kiểm soát tốt đòn bẩy tài chính, các khoản vay nợ sẽ hại chết doanh nghiệp trước khi nó phát huy hiệu quả. Mặc dù vậy, các nhu cầu về vốn lưu động, thuê mua tài sản vẫn là động cơ quan trọng khiến các giám đốc đôi khi duy trì khoản vay nợ lớn.

5. Tầm nhìn chiến lược của công ty hoàn toàn mờ mịt

Các công ty ‘bẫy đầu tư giá trị’ luôn phải gánh chịu những chiến lược quản lý mơ hồ từ ban giám đốc thiếu năng lực. Chiến lược hiệu quả cần phải hết sức ngắn gọn nhưng rõ ràng. Nếu tất cả các kế hoạch này, bao gồm cả những phân tích chi tiết về chiến lược tài chính, mà không vừa trong một trang giấy, rất có thể nó sẽ không hoạt động hiệu quả.

6. Giám đốc điều hành đồng thời cũng là chủ tịch hội đồng quản trị 

Bất kỳ CEO nào kiêm nhiệm cũng thường tốn tới 25% đến 40% thời gian trong ngày để xử lý các công việc liên quan đến hội đồng quản trị. Các ‘bẫy đầu tư giá trị’ xuất phát sâu xa xung quanh các vấn đề bản chất của doanh nghiệp, mà chủ tịch hội đồng quản trị nhiều khi không nắm được. Các giám đốc điều hành cần dành 100% sự chú tâm cho công việc quản lý của mình.

7. Đang ở đỉnh của một chu kỳ kinh doanh nhưng vẫn gặp khó khăn

Trên thực tế, hầu hết các ngành đã có thời gian hồi phục kéo dài 8 – 10 năm kể từ sau khủng hoảng 2007 – 2008. Trong thời gian này, phần lớn các doanh nghiệp ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ về thu nhập. Rõ ràng, một công ty không thể tăng trưởng trong bối cảnh kinh tế hồi phục tức là đang gặp vấn đề. Tất nhiên cũng có những ngoại lệ với những công ty có hoạt động kinh doanh gắn liền với các hàng hóa cơ bản, chẳng hạn như dầu mỏ hay gas, khi giá của những hàng hóa này giảm mạnh trong nhiều năm.

8. Công ty liên tục đánh mất thị phần

"Bẫy đầu tư giá trị" thường xuất hiện với những công ty đang nhường lại cuộc chơi cho những đối thủ mới. Nếu công ty không giành lại được thị phần, giá cổ phiếu cũng khó mà tăng trở lại.

9. Quá trình phân bổ vốn trì trệ hoặc không rõ ràng

Có một nghịch lý là một số công ty ở tình trạng ‘bẫy giá trị’ về giá cổ phiếu nhưng lại có dòng tiền tự do rất phong phú. Sự tiêu cực xuất phát từ việc doanh nghiệp không thể sử dụng vốn một cách hiệu quả để tái sinh doanh nghiệp. Khi đó, chính sách phân bổ vốn cũ đã không còn phù hợp. Tức là ban giám đốc công ty cần phải công bố chiến lược thay đổi và vạch rõ kế hoạch hành động trước cổ đông. Nếu không, nhà đầu tư có dấu hiệu để nghi ngờ.

10. Không nỗ lực thay đổi cách đánh giá năng lực quản lý

Mặc dù đây là vấn đề rất nhỏ, nhưng lại vô cùng quan trọng. Các nhà quản lý cấp thấp là những người tiếp xúc với khách hàng, trực tiếp điều hành các mắt xích tạo doanh thu cho công ty nếu làm tốt, và cũng là những tế bào kéo công ty đi xuống, nếu họ làm không tốt. Để một công ty có thể thoát khỏi tình trạng ‘bẫy đầu tư giá trị’, nó cần thay đổi cách điều hành từ những tế bào nhỏ nhất. Điều đó có nghĩa là, sự thay đổi cần phải được thực hiện sâu rộng ở mọi cấp độ, để sao cho khách hàng của công ty có thể cảm nhận được sự tiến bộ đó.

11 Không thể thực hiện được các mục tiêu trung hạn của mình

Điều này xảy ra khi ban giám đốc gặp thất bại trong việc hoàn thành các mục tiêu kinh doanh của năm trước. Những công ty giá trị chỉ trở thành khoản đầu tư tốt khi có kết quả hoạt động được cải thiện theo một kế hoạch đã được ban giám đốc xác định trước. Khi đó, thị trường có thể sẽ đưa ra những mức định giá xứng đáng hơn. Nếu ban giám đốc đưa ra những mục tiêu phi thực tế trong khi chỉ đạt được những sự cải thiện nhỏ trong kết quả kinh doanh, sự cải thiện đó đôi khi lại trở thành nỗi thất vọng. Đó là lý do vì sao trong kinh doanh, việc ‘nói ít, làm nhiều’ lại trở nên rất quan trọng và được đánh giá cao.

12. Bị các nhà đầu tư chủ động xa lánh

Bởi sau cùng, các nhà đầu tư chủ động (activist investor) hoạt động khắp nơi trên thị trường để có thể đánh hơi được bất cứ món hời nào có giá trị tốt. Nếu một cổ phiếu giá trị không thu hút được họ, bạn cũng nên loại chúng ra khỏi danh sách theo dõi của mình.

Sưu tầm